Achtkarspelen heeft 28.226 inwoners en is niet stedelijk. Met 20,1 geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners ligt Achtkarspelen lager dan het landelijk gemiddelde (44,6). Het aandeel inwoners dat zich gezond voelt (73,8%) is vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde. De luchtkwaliteit komt uit op 6,0 µg/m³ stikstofdioxide, de 14e schoonste van 342 gemeenten.
Veiligheid in Achtkarspelen
In Achtkarspelen worden per jaar ongeveer 20,1 misdrijven per 1.000 inwoners geregistreerd. Dat is lager dan het landelijk gemiddelde van 44,6 per 1.000 inwoners. Tussen 2021 en 2025 is het aantal geregistreerde misdrijven gedaald.
Voor woninginbraak komt dat op 2,0 inbraken per 1.000 woningen per jaar, lager dan het landelijk gemiddelde van 2,7. In drie jaar registreerde de politie 74 woninginbraken in Achtkarspelen. Daarmee is Achtkarspelen op inbraken de 87e veiligste van 342 gemeenten.
Geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners, gemiddeld per jaar over de laatste drie jaar; woninginbraak per 1.000 woningen, want een inbraak treft een woning en niet een inwoner. Bron: politie via CBS (tabel 47022NED), 2026-08-03. Zie het onderzoek naar de veiligste buurten en de ranglijst van alle gemeenten.
Luchtkwaliteit in Achtkarspelen
De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide in Achtkarspelen is 6,0 µg/m³, lager dan het landelijk gemiddelde van 12,4 µg/m³. Fijnstof (PM2,5) komt uit op 6,4 µg/m³. Op stikstofdioxide is Achtkarspelen de 14e schoonste van 342 gemeenten.
Geen enkele inwoner woont boven de WHO-advieswaarde voor stikstofdioxide van 10 µg/m³. Alle inwoners zitten boven de advieswaarde voor fijnstof van 5 µg/m³.
De hoogste concentratie meten we in Twijzel (6,8 µg/m³), de laagste in Twijzelerheide (5,8 µg/m³).
Jaargemiddelde concentraties uit de rekenkaarten van het RIVM, geprikt op 5 punten in elk van de 24 buurten en gewogen naar inwonertal. De WHO-advieswaarden liggen onder de wettelijke Europese grenswaarden; heel Nederland zit boven de advieswaarde voor fijnstof. Bron: RIVM/NSL jaargemiddelde concentraties NO₂ en PM2,5 (2024), geprikt op 5 punten per buurt. Zie het landelijke luchtonderzoek, of lees wat die stoffen betekenen in de uitleg luchtkwaliteit per postcode.
Geluid in Achtkarspelen
In Achtkarspelen is het gemiddelde geluidsniveau 50,3 dB Lden, lager dan het landelijk gemiddelde van 51,4 dB. Daarmee is Achtkarspelen de 170e luidste van 342 gemeenten. 22,8% van de inwoners woont boven de WHO-advieswaarde van 53 dB (landelijk 31,1%). Voor 89,6% van de inwoners is wegverkeer de luidste bron.
De luidste buurt is Surhuisterveen met 53,8 dB, de stilste is Twijzelerheide met 46,1 dB.
Lden is het jaargemiddelde geluidsniveau met een toeslag voor avond en nacht, opgeteld over wegverkeer, treinverkeer, vliegverkeer, industrie en windturbines. Gemeten door de RIVM-geluidskaart te prikken op 5 punten in elk van de 24 buurten en te wegen naar inwonertal. Dat is een steekproef en geen buurtgemiddelde: binnen een buurt scheelt het sterk per plek. Buurten onder de kaartondergrens van 45 dB tellen als 45 dB mee; het buurtlijstje telt alleen buurten vanaf 1.000 inwoners. Bron: RIVM geluidskaarten Lden per bron (2020), zelf energetisch opgeteld, geprikt op 5 punten per buurt. Zie het landelijke geluidsonderzoek.
Verkeersveiligheid in Achtkarspelen
In Achtkarspelen registreert de politie per jaar 1,6 verkeersongevallen per 1.000 inwoners, lager dan het landelijk gemiddelde van 4,3. Over drie jaar gaat het om 133 ongevallen. Op verkeersongevallen is Achtkarspelen de 5e veiligste van 342 gemeenten.
Ongevallen op de weg die de politie registreert, per 1.000 inwoners en gemiddeld per jaar over de laatste drie jaar. Niet elk ongeval komt in de registratie terecht, vooral niet bij blikschade zonder letsel. In het verkeersonderdeel van de leefscore telt dit cijfer mee; verkeersgeluid staat apart onder Geluid. Bron: politie via CBS (tabel 47022NED).
Water in Achtkarspelen
1,9% van de inwoners van Achtkarspelen woont in een gebied dat volgens de RIVM-kaart eens per 100 jaar of vaker kan overstromen. Voor de meeste inwoners (95,2%) geldt de klasse overstroomt niet. De buurt met de grootste kans is Twijzelerheide (eens per 100.000 jaar).
| Kans op overstroming | Aandeel inwoners |
|---|---|
| overstroomt niet | 95,2% |
| eens per 100.000 jaar | 2,9% |
| eens per 100 jaar | 1,9% |
Bij een hoosbui van 70 mm in twee uur, ongeveer een bui die eens per honderd jaar valt, blijft de straat droog voor 82,5% van de inwoners. Voor 5,6% staat het water 20 cm of dieper, en dan loopt het bij een lage drempel naar binnen. Het diepst staat het in Surhuisterveen (20 tot 30 cm).
| Water op straat | Aandeel inwoners |
|---|---|
| blijft droog | 82,5% |
| 5 tot 10 cm | 7,0% |
| 10 tot 15 cm | 4,6% |
| 15 tot 20 cm | 0,3% |
| 20 tot 30 cm | 5,3% |
| meer dan 30 cm | 0,3% |
Twee verschillende dingen. Overstroming gaat over een dijk of kering die het begeeft; de kaart geeft een klasse per gebied en geen percentage. Wateroverlast gaat over de hoosbui van komende zomer, die het riool niet wegkrijgt. Beide kaarten zijn geprikt op 5 punten per buurt. De percentages zijn een schatting: elk meetpunt staat voor een 5e deel van de inwoners van zijn buurt, en die delen zijn over de gemeente opgeteld. Het is dus een gebiedsbeeld en geen uitspraak over één adres, want binnen een buurt scheelt het straat per straat. In de leefscore tellen deze twee samen als één onderdeel, waarbij de zwaarste van de twee telt. Bron: RIVM overstromingskans (2023) en Deltares waterdiepte bij 70 mm neerslag in 2 uur, geprikt op 5 punten per buurt. Deltares-gegevens via de Klimaateffectatlas, CC BY 4.0.
Gezondheid in Achtkarspelen
In Achtkarspelen ervaart 73,8% van de inwoners van 18 jaar en ouder de eigen gezondheid als goed, vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde van 72,8%.
| Aandeel kanker in sterfgevallen | 27,9% | NL: 27,7% |
| Aandeel ademhalingsziekten | 8,0% | NL: 8,9% |
Ervaren gezondheid: aandeel inwoners (18+) dat de eigen gezondheid als goed ervaart, RIVM Gezondheidsmonitor (tabel 50150NED). Sterfte en doodsoorzaken: CBS per gemeente. Gezondheidscijfers tellen sinds augustus 2026 niet meer mee in de leefscore: ze beschrijven de mensen die er nu wonen en niet de plek.
Kerncijfers van Achtkarspelen
| Inwoners | 28.226 |
| Bevolkingsdichtheid | 276 per km² |
| Stedelijkheid | niet stedelijk |
| Inwoners tot 15 jaar | 16,3% |
| Inwoners 65 jaar en ouder | 21,6% |
| Aantal huishoudens | 12.122 |
| Gemiddelde huishoudensgrootte | 2,3 |
| Gemiddelde WOZ-waarde | € 271.000 |
| Koopwoningen | 64,0% |
| Eengezinswoningen | 87,0% |
| Gemiddeld inkomen per inwoner | € 28.000 |
| Oppervlakte land | 102,2 km² |
| Afstand tot supermarkt | 1,7 km |
| Afstand tot huisarts | 1,6 km |
| Afstand tot basisschool | 0,7 km |
| Scholen binnen 3 km | 3,2 |
Bron: CBS Kerncijfers wijken en buurten 2024 (tabel 85984NED).
Achtkarspelen vergeleken
| Achtkarspelen | Provincie Fryslân | Nederland | |
|---|---|---|---|
| Misdrijven per 1.000 inw. | 20,1 | 31,2 | 44,6 |
| Woninginbraken per 1.000 won. | 2,0 | 2,4 | 2,7 |
| Stikstofdioxide (NO₂) | 6,0 µg/m³ | 6,3 µg/m³ | 12,4 µg/m³ |
| Fijnstof (PM2,5) | 6,4 µg/m³ | 6,3 µg/m³ | 8,2 µg/m³ |
| Geluid (Lden) | 50,3 dB | 49,7 dB | 51,4 dB |
| Verkeersongevallen per 1.000 inw. | 1,6 | 2,9 | 4,3 |
| Woont waar het eens per 100 jaar kan overstromen | 1,9% | 14,2% | 15,0% |
| Bij een hoosbui 20 cm water of meer | 5,6% | 2,2% | 3,1% |
| Voelt zich gezond | 73,8% | 74,4% | 72,8% |
Provincie- en landcijfers zijn naar inwonertal gewogen gemiddelden. Groen of rood is de vergelijking met Nederland, niet met de provincie. Dit is geen leefscore: die reken je per postcode uit, omdat geluid en lucht binnen een gemeente sterk verschillen.
Buurten in Achtkarspelen
Achtkarspelen telt 24 buurten. Zoek een buurt of bekijk de veiligste hieronder. Klik door voor de cijfers per buurt.
Buurten met de minste geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners:
- Augustinusga: 11,7 misdrijven per 1.000 inwoners
- Twijzelerheide: 13,7 misdrijven per 1.000 inwoners
- Gerkesklooster: 14,7 misdrijven per 1.000 inwoners
- Drogeham: 15,5 misdrijven per 1.000 inwoners
- Harkema: 15,8 misdrijven per 1.000 inwoners
- Kootstertille: 16,0 misdrijven per 1.000 inwoners
- Boelenslaan: 18,2 misdrijven per 1.000 inwoners
- Verspreide huizen Surhuizum: 18,4 misdrijven per 1.000 inwoners
- Augustinusga
- Boelenslaan
- Buitenpost
- Drogeham
- Gerkesklooster
- Harkema
- Kootstertille
- Stroobos
- Surhuisterveen
- Surhuizum
- Twijzel
- Twijzelerheide
- Verspreide huizen Augustinusga
- Verspreide huizen Boelenslaan
- Verspreide huizen Buitenpost
- Verspreide huizen Drogeham
- Verspreide huizen Gerkesklooster
- Verspreide huizen Harkema
- Verspreide huizen Kootstertille
- Verspreide huizen Stroobos
- Verspreide huizen Surhuisterveen
- Verspreide huizen Surhuizum
- Verspreide huizen Twijzel
- Verspreide huizen Twijzelerheide
Geen buurt met die naam gevonden.
Veelgestelde vragen
Hoe veilig is Achtkarspelen?
In Achtkarspelen worden per jaar ongeveer 20,1 misdrijven per 1.000 inwoners geregistreerd, lager dan het landelijk gemiddelde van 44,6. Dit zijn registraties op pleeglocatie; check per postcode de veiligheid van een specifieke buurt.
Hoeveel woninginbraken zijn er in Achtkarspelen?
De politie registreert in Achtkarspelen 2,0 woninginbraken per 1.000 woningen per jaar, tegen 2,7 landelijk. Over drie jaar gaat het om 74 inbraken, waarmee Achtkarspelen de 87e veiligste van 342 gemeenten is.
Hoe is de luchtkwaliteit in Achtkarspelen?
De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide in Achtkarspelen is 6,0 µg/m³ en fijnstof (PM2,5) 6,4 µg/m³, tegen 12,4 en 8,2 µg/m³ landelijk. De WHO adviseert maximaal 10 µg/m³ stikstofdioxide en 5 µg/m³ fijnstof. Binnen een gemeente verschilt het sterk per straat, dus check een postcode voor je eigen adres.
Is het lawaaiig in Achtkarspelen?
Het gemiddelde geluidsniveau in Achtkarspelen is 50,3 dB Lden, tegen 51,4 dB landelijk. 22,8% van de inwoners woont boven de WHO-advieswaarde van 53 dB, en voor de meeste inwoners is wegverkeer de luidste bron.
Hoeveel verkeersongevallen gebeuren er in Achtkarspelen?
De politie registreert in Achtkarspelen 1,6 ongevallen op de weg per 1.000 inwoners per jaar, tegen 4,3 landelijk. Over drie jaar zijn dat 133 ongevallen. Niet elk ongeval komt in de registratie terecht, vooral niet bij blikschade zonder letsel.
Kan het overstromen in Achtkarspelen?
Volgens de overstromingskaart van het RIVM woont 1,9% van de inwoners van Achtkarspelen in een gebied waar de kans op een overstroming eens per 100 jaar of groter is. Voor de meeste inwoners (95,2%) geldt de klasse "overstroomt niet". Het gaat om de kans dat een dijk of kering het begeeft, niet om water na een hoosbui.
Is er wateroverlast in Achtkarspelen?
Bij een bui van 70 mm in twee uur, ongeveer een bui die eens per honderd jaar valt, blijft de straat droog voor 82,5% van de inwoners van Achtkarspelen. Voor 5,6% staat het water 20 cm of dieper, de diepte waarbij het bij een lage drempel naar binnen loopt.
Hoe gezond wonen mensen in Achtkarspelen?
73,8% van de inwoners van Achtkarspelen (18 jaar en ouder) ervaart de eigen gezondheid als goed, vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde.
Hoe wordt de leefscore van Achtkarspelen bepaald?
De leefscore is een gewogen gemiddelde van lucht, geluid, verkeer, veiligheid en omgevingsrisico, berekend per postcode. De gezondheid van de buurt staat er als feit bij en telt niet mee. Deze pagina toont de cijfers die per gemeente in bulk beschikbaar zijn; de volledige leefscore reken je uit door hierboven een postcode te checken.
Andere gemeenten in Fryslân
Bronnen en actualiteit
De cijfers op deze pagina komen uit open data van CBS, de politie en het RIVM, samengesteld op 2026-08-03. Elke afzonderlijke buurtcheck haalt de gegevens live bij de bron op. Zie alle databronnen en de methode achter de leefscore.