In Rapenburg in Amsterdam is de stikstofdioxide het hoogst: 25,1 µg/m³ jaargemiddelde. Landelijk woont 70,3% van de Nederlanders boven de WHO-advieswaarde van 10 µg/m³ voor NO₂, en 100,0% boven die van 5 µg/m³ voor fijnstof.
Gepubliceerd op 27 juli 2026.
Stikstofdioxide op de kaart van Nederland
Landelijk beeld
| Stof | Gemiddeld | Mediaan | WHO-advies | Inwoners erboven |
|---|---|---|---|---|
| Stikstofdioxide (NO₂) | 12,4 | 11,8 | 10 | 70,3% |
| Fijnstof (PM2,5) | 8,2 | 8,4 | 5 | 100,0% |
Alle waarden in µg/m³, jaargemiddelde. WHO-advieswaarden 2021. Het gemiddelde is gewogen naar inwoners over alle gemeten buurten. De mediaan is de middelste buurt van de buurten met minstens 1.000 inwoners.
Buurten met de meeste stikstofdioxide
Buurten met de schoonste lucht
Provincies op stikstofdioxide
| # | Provincie | Gemiddeld NO₂ | Buurten |
|---|---|---|---|
| 1 | Zuid-Holland | 16,4 | 2.386 |
| 2 | Utrecht | 14,0 | 970 |
| 3 | Noord-Holland | 13,6 | 2.127 |
| 4 | Noord-Brabant | 12,4 | 2.065 |
| 5 | Gelderland | 11,0 | 1.815 |
| 6 | Zeeland | 10,9 | 453 |
| 7 | Limburg | 10,4 | 933 |
| 8 | Flevoland | 8,9 | 487 |
| 9 | Overijssel | 8,9 | 1.089 |
| 10 | Groningen | 7,6 | 635 |
| 11 | Drenthe | 7,0 | 679 |
| 12 | Fryslân | 6,3 | 931 |
Gemeten op 5 punten binnen elke buurt en daarna gemiddeld; dat blijft een steekproef, geen buurtgemiddelde. De punten liggen binnen de buurtgrens, niet per se bij een woning: een punt kan op een weg, water of bedrijventerrein vallen. Het RIVM bedoelt deze jaargemiddelde kaarten voor een beeld op grotere schaal, niet voor een uitspraak over één adres. Ranglijsten tellen alleen buurten met minstens 1.000 inwoners mee. Bron: RIVM/NSL jaargemiddelde concentraties NO₂ en PM2,5 (2024); inwoners uit CBS kerncijfers wijken en buurten, peildatum 2026-07-27. Dit is een bewerking van die open data door Woon ik veilig?, onder CC BY 4.0.
WHO-advieswaarde en Nederlandse norm
| Stof, jaargemiddelde | WHO-advies (2021) | Nederlandse norm | EU-norm vanaf 2030 |
|---|---|---|---|
| Stikstofdioxide (NO₂) | 10 µg/m³ | 40 µg/m³ | 20 µg/m³ |
| Fijnstof (PM2,5) | 5 µg/m³ | 25 µg/m³ | 10 µg/m³ |
De Nederlandse norm is de Europese grenswaarde. Nederland heeft geen strengere eigen waarde. Voor fijnstof ligt die grenswaarde vijf keer hoger dan wat de WHO adviseert, voor stikstofdioxide vier keer. Nederland voldoet daardoor vrijwel overal aan de wet, terwijl geen enkele buurt de WHO-advieswaarde voor fijnstof haalt. In 2024 heeft de EU de grenswaarden aangescherpt; die nieuwe waarden gelden vanaf 2030 en zitten daarmee halverwege het WHO-advies.
Die twee getallen meten niet hetzelfde. Een WHO-advieswaarde gaat alleen over gezondheid. Het is het niveau waaronder de Wereldgezondheidsorganisatie geen schade meer verwacht. Kosten en haalbaarheid spelen geen rol. Het is ook geen wet. Een Nederlandse norm is wel een wet, en die is een afweging. Gezondheid tegen woningbouw, bereikbaarheid en wat een wegbeheerder kan betalen. Een woning kan dus ruim aan de Nederlandse regels voldoen en tegelijk boven het WHO-advies liggen. Dat is geen overtreding en geen fout in de cijfers. Het zijn twee vragen. De wet vraagt: mag dit hier? De WHO vraagt: is dit gezond?
Wij toetsen op deze site aan de WHO-advieswaarde, want de vraag van een huizenkoper is "is dit gezond", niet "is dit legaal". Waar we een percentage boven de norm noemen, staat er daarom altijd bij welke norm dat is.
Veelgestelde vragen
Hoeveel Nederlanders ademen lucht boven de WHO-advieswaarde?
Voor stikstofdioxide 70,3% en voor fijnstof 100,0% van de inwoners. De WHO scherpte die advieswaarden in 2021 fors aan; de Europese grenswaarden liggen hoger.
Wat is het verschil tussen NO₂ en PM2,5?
Stikstofdioxide komt vooral uit verkeer en industrie en is een goede indicator voor verkeersdrukte dichtbij. Fijnstof (PM2,5) waait over grote afstanden mee en is landelijk veel gelijkmatiger verdeeld, maar hangt sterker samen met gezondheidsschade.
Hoe is dit gemeten?
Per buurt zijn 5 punten binnen de buurtgrens geprikt in de jaargemiddelde kaarten van het RIVM en het NSL (2024) en daarna gemiddeld. Dat blijft een steekproef, geen buurtgemiddelde.